Biên bản cuộc họp chính sách tháng 10 của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) vừa được công bố đã phác họa một bức tranh kinh tế “ổn định nhưng tiềm ẩn rủi ro”, trong đó lạm phát duy trì ở mức cao, điều kiện tài chính vẫn nới lỏng và giá tài sản đặc biệt là bất động sản tiếp tục gây lo ngại cho các nhà hoạch định chính sách. Dù cuộc họp này diễn ra trước đợt tăng lãi suất có tác động lớn vào tháng 12, nội dung biên bản cho thấy nền tảng tư duy chính sách của BoJ đang dịch chuyển rõ rệt theo hướng bình thường hóa thận trọng nhưng kiên định.
Bối cảnh toàn cầu ổn định nhưng không đồng đều
Tại thời điểm họp tháng 10, các thành viên Hội đồng BoJ đánh giá môi trường kinh tế toàn cầu nhìn chung ổn định, song mức độ phục hồi giữa các khu vực có sự phân hóa rõ rệt. Thị trường tài chính quốc tế duy trì tâm lý tích cực, đặc biệt là tại Mỹ, nơi chứng khoán tiếp tục lập đỉnh lịch sử nhờ sự lạc quan xoay quanh đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI) và triển vọng cải thiện năng suất dài hạn.
Tuy nhiên, một số ý kiến cảnh báo rằng định giá tài sản, nhất là cổ phiếu liên quan đến AI, có thể trở nên mong manh nếu doanh thu thực tế không đáp ứng được kỳ vọng đang ở mức rất cao. Điều này cho thấy BoJ không chỉ theo dõi tăng trưởng mà còn đặc biệt chú ý đến nguy cơ bong bóng tài sản trong bối cảnh dòng vốn toàn cầu vẫn dồi dào.
Kinh tế Mỹ vững chắc, Trung Quốc trở thành rủi ro lớn hơn
Biên bản cho thấy BoJ đánh giá nền kinh tế Mỹ tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ, được hỗ trợ bởi tiêu dùng ổn định và chi tiêu vốn liên quan đến AI, dù thị trường lao động bắt đầu xuất hiện một số dấu hiệu hạ nhiệt. Các thành viên cũng lưu ý sự khác biệt ngày càng rõ trong hành vi tiêu dùng, khi nhóm hộ gia đình có tài sản hưởng lợi từ giá tài sản cao, trong khi áp lực lạm phát làm suy yếu chi tiêu cho các nhu yếu phẩm.
Ở chiều ngược lại, Trung Quốc được xác định là một rủi ro ngày càng đáng kể đối với triển vọng toàn cầu. Áp lực thuế quan, sự suy yếu kéo dài của thị trường bất động sản và mức độ hỗ trợ chính sách giảm dần đang khiến đà tăng trưởng của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới chậm lại. Một số thành viên cảnh báo rằng những diễn biến tại Trung Quốc có thể lan tỏa sang thương mại và chuỗi cung ứng khu vực.
Châu Âu, trong khi đó, được mô tả là tương đối yếu, phản ánh sự điều chỉnh sau giai đoạn xuất khẩu tăng mạnh trước đó.
Điều kiện tài chính trong nước vẫn rất nới lỏng
Đối với kinh tế Nhật Bản, các nhà hoạch định chính sách nhất trí rằng điều kiện tài chính trong nước vẫn “rất thuận lợi”. Tín dụng tiếp tục mở rộng, đặc biệt trong lĩnh vực bất động sản và hoạt động mua bán – sáp nhập. Một số thành viên bày tỏ quan ngại về đà tăng mạnh của giá bất động sản tại các đô thị lớn, cho rằng lãi suất thực âm sâu, đồng yên suy yếu và dòng vốn đầu tư nước ngoài là những yếu tố chính thúc đẩy xu hướng này.
Những hạn chế về nguồn cung cũng góp phần đẩy giá lên cao hơn, làm gia tăng rủi ro tích tụ mất cân đối trên thị trường tài sản. Đây là một trong những lý do khiến BoJ ngày càng chú trọng hơn đến tác động phụ của chính sách tiền tệ nới lỏng kéo dài.
Phục hồi kinh tế ở mức vừa phải, tiêu dùng chịu áp lực giá cả
Biên bản cuộc họp cho thấy BoJ đánh giá nền kinh tế Nhật Bản đang phục hồi ở mức độ vừa phải. Mặc dù thuế quan của Mỹ đã ảnh hưởng đến lợi nhuận của một số doanh nghiệp, hội đồng chưa thấy bằng chứng cho thấy các tác động này lan rộng sang đầu tư, việc làm hay tiền lương.
Đầu tư kinh doanh được nhận định là tăng trưởng vừa phải, nhờ tâm lý tích cực và lợi nhuận doanh nghiệp ổn định. Tiêu dùng cá nhân vẫn duy trì ở mức cao, được hỗ trợ bởi điều kiện việc làm và thu nhập cải thiện, song lạm phát đang khiến người dân thận trọng hơn, đặc biệt trong chi tiêu cho các mặt hàng thiết yếu hàng ngày.
Lạm phát lõi duy trì quanh 3%
Về mặt giá cả, các thành viên thống nhất rằng lạm phát lõi tại Nhật Bản vẫn ở mức khoảng 3% so với cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân chủ yếu đến từ giá thực phẩm cao và việc tăng lương liên tục đang dần được chuyển hóa vào giá bán.
Kỳ vọng lạm phát được đánh giá là tăng nhẹ, dù vẫn còn tranh luận về mức độ đóng góp giữa yếu tố chi phí đẩy và áp lực cầu. Một số thành viên đặt câu hỏi liệu động lực lạm phát hiện tại có bền vững trong trung hạn hay không, đặc biệt khi bối cảnh toàn cầu vẫn tiềm ẩn nhiều bất ổn.
Thiên kiến bình thường hóa chính sách ngày càng rõ
Một trong những điểm đáng chú ý nhất của biên bản là sự đồng thuận ngày càng lớn về việc lãi suất thực tại Nhật Bản vẫn ở mức rất thấp. Các thành viên cho rằng nếu triển vọng kinh tế và lạm phát tiếp tục được hiện thực hóa, BoJ sẽ cần tiếp tục tăng lãi suất và giảm dần mức độ nới lỏng tiền tệ theo thời gian.
Tại cuộc họp tháng 10, đa số ủng hộ việc giữ lãi suất chính sách ở mức khoảng 0,5%, nhằm có thêm thời gian đánh giá tính bền vững của tăng trưởng tiền lương trong bối cảnh bất ổn thương mại toàn cầu. Tuy nhiên, biên bản cũng cho thấy sự chia rẽ ngày càng rõ trong nội bộ hội đồng.
Tranh luận nội bộ về thời điểm tăng lãi suất
Một số ít thành viên ủng hộ việc nâng lãi suất ngay lên khoảng 0,75%, viện dẫn rủi ro lạm phát gia tăng, đồng yên mất giá và lo ngại rằng chính sách tiền tệ có thể duy trì quá nới lỏng trong thời gian quá dài. Những ý kiến này cho rằng các điều kiện cần thiết cho việc bình thường hóa đã gần như được đáp ứng.
Ngược lại, những thành viên thận trọng hơn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xác nhận rằng lạm phát cơ bản đủ mạnh và hành vi thiết lập tiền lương đã ổn định, trước khi BoJ hành động quyết liệt hơn.
Tiền lương – biến số then chốt cho chính sách
Biên bản nhiều lần nhấn mạnh vai trò trung tâm của tiền lương trong các quyết định chính sách sắp tới. Các nhà hoạch định chính sách đặc biệt quan tâm đến diễn biến lợi nhuận doanh nghiệp, dự báo tiền lương và các cuộc đàm phán lương mùa xuân năm 2026.
Theo BoJ, chỉ khi tăng trưởng tiền lương được xác nhận là bền vững và lan tỏa rộng, quá trình bình thường hóa chính sách mới có thể được đẩy nhanh mà không gây rủi ro cho tăng trưởng.
Giao tiếp và tính linh hoạt được đặt lên hàng đầu
Bên cạnh các yếu tố kinh tế, hội đồng BoJ nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giao tiếp chính sách rõ ràng và duy trì chức năng phản ứng linh hoạt. Mục tiêu là tránh gây ra những biến động không cần thiết trên thị trường tài chính, trong khi vẫn từng bước tiến tới bình thường hóa chính sách tiền tệ.
Cách tiếp cận này phản ánh nỗ lực cân bằng giữa nguy cơ thắt chặt quá sớm và rủi ro tụt hậu so với lạm phát bài toán trung tâm của BoJ trong giai đoạn hiện nay.
Nhận định thị trường: Đồng yên và lộ trình chính sách
Từ góc độ thị trường, biên bản cuộc họp tháng 10 củng cố kỳ vọng rằng BoJ đang đi theo lộ trình bình thường hóa dần dần nhưng khó đảo ngược. Việc lạm phát lõi duy trì quanh 3% và tiền lương tiếp tục được theo dõi sát sao cho thấy áp lực tăng lãi suất trong trung hạn vẫn còn hiện hữu.
Đối với đồng yên, các tín hiệu trong biên bản cho thấy BoJ ngày càng nhạy cảm hơn với rủi ro từ đồng tiền yếu và giá tài sản tăng cao. Tuy nhiên, tác động lên tỷ giá trong ngắn hạn có thể không đồng đều, do thị trường vẫn tập trung vào thời điểm và tốc độ điều chỉnh chính sách hơn là định hướng tổng thể.
Khuyến nghị chuyên môn cho nhà đầu tư
Trong bối cảnh này, nhà đầu tư cần theo dõi sát các dữ liệu về tiền lương, lạm phát lõi và thông điệp chính sách từ BoJ trong những tháng tới. Bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy tăng trưởng tiền lương được củng cố trước các cuộc đàm phán mùa xuân 2026 đều có thể làm gia tăng kỳ vọng thắt chặt chính sách, qua đó tác động mạnh đến thị trường trái phiếu và tỷ giá JPY.
Chiến lược phù hợp trong giai đoạn này là duy trì sự thận trọng, ưu tiên quản trị rủi ro và cập nhật liên tục các tín hiệu chính sách, thay vì đặt cược vào những biến động ngắn hạn.
Kết luận
Biên bản cuộc họp tháng 10 của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản không chỉ là bản ghi chép quá khứ, mà còn là “bản đồ tư duy” cho lộ trình chính sách sắp tới. Lạm phát dai dẳng, điều kiện tài chính nới lỏng và rủi ro giá tài sản đang buộc BoJ phải tiến từng bước chắc chắn hơn trên con đường bình thường hóa. Dù còn nhiều bất định, thông điệp cốt lõi là rõ ràng: thời kỳ chính sách siêu nới lỏng của Nhật Bản đang dần khép lại, và thị trường cần chuẩn bị cho một môi trường lãi suất ngày càng bình thường hơn.
Theo dõi thông tin và phân tích chuyên sâu tại Cafe Traders để cập nhật diễn biến mới nhất về thị trường tài chính toàn thế giới.
Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không được xem là lời khuyên đầu tư. Nhà đầu tư nên cân nhắc tình hình tài chính cá nhân và tư vấn chuyên môn trước khi đưa ra quyết định.
