Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) đã quyết định tăng lãi suất chính sách thêm 25 điểm cơ bản lên 0,75%, đưa chi phí vay ngắn hạn lên mức cao nhất trong gần ba thập kỷ. Quyết định này đã được thị trường dự đoán từ trước và phản ánh đầy đủ vào giá, song diễn biến sau cuộc họp cho thấy đồng yên tiếp tục suy yếu, khiến sự chú ý nhanh chóng chuyển sang các tín hiệu định hướng chính sách và những tranh luận nội bộ về triển vọng lạm phát – yếu tố then chốt định hình tốc độ thắt chặt tiền tệ tiếp theo của Nhật Bản.
Quyết định tăng lãi suất được thông qua nhất trí
Theo thông báo chính thức, BoJ đã nâng lãi suất chính sách ngắn hạn từ 0,50% lên 0,75%, đúng như kỳ vọng của thị trường. Quyết định này được thông qua với sự nhất trí tuyệt đối, phản ánh sự đồng thuận rộng rãi trong Hội đồng Chính sách rằng điều kiện kinh tế hiện tại cho phép tiến thêm một bước trong lộ trình bình thường hóa chính sách tiền tệ.
Việc đưa lãi suất lên mức cao nhất trong khoảng 30 năm mang ý nghĩa biểu tượng quan trọng, đánh dấu sự dịch chuyển rõ nét khỏi thời kỳ nới lỏng cực độ kéo dài của Nhật Bản. Tuy nhiên, BoJ đồng thời nhấn mạnh rằng đây không phải là sự chuyển hướng sang thắt chặt mạnh tay, mà là một phần của quá trình điều chỉnh dần dần và thận trọng.
Lãi suất thực vẫn âm, chính sách vẫn nới lỏng
Mặc dù tăng lãi suất danh nghĩa, BoJ tiếp tục khẳng định rằng điều kiện tiền tệ tổng thể vẫn đang ở trạng thái nới lỏng. Các quan chức nhấn mạnh rằng lãi suất thực sau khi điều chỉnh theo lạm phát vẫn ở mức âm đáng kể, cho thấy chính sách tiền tệ vẫn hỗ trợ nền kinh tế.
Thông điệp này nhằm tránh việc thị trường hiểu sai động thái tăng lãi suất như một tín hiệu thắt chặt nhanh hoặc quyết liệt. Thay vào đó, BoJ muốn củng cố kỳ vọng rằng lộ trình chính sách sẽ vẫn linh hoạt, phụ thuộc dữ liệu và tránh gây ra những cú sốc không cần thiết cho thị trường tài chính.
Định hướng chính sách: Sẵn sàng tăng thêm nếu điều kiện cho phép
Trong tuyên bố sau cuộc họp, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản cho biết sẽ tiếp tục nâng lãi suất chính sách nếu nền kinh tế và giá cả diễn biến phù hợp với dự báo. Cách diễn đạt này cho thấy sự sẵn sàng có điều kiện đối với việc thắt chặt hơn nữa, đồng thời nhấn mạnh rằng không có lộ trình định sẵn cho các đợt tăng lãi suất tiếp theo.
Các nhà hoạch định chính sách cho biết khả năng đạt được kịch bản cơ sở đang tăng lên, phản ánh niềm tin ngày càng lớn rằng động lực lạm phát đang trở nên bền vững hơn. Đây là yếu tố then chốt để BoJ tiếp tục rút dần các biện pháp nới lỏng đã tồn tại trong nhiều năm.
Mục tiêu lạm phát 2% và vai trò của tiền lương
BoJ tái khẳng định rằng chính sách tiền tệ sẽ tiếp tục xoay quanh mục tiêu đạt được lạm phát 2% một cách bền vững và ổn định, đồng thời tránh thắt chặt quá mức có thể gây bất ổn tài chính.
Các quan chức cho rằng tiền lương và lạm phát có khả năng tiếp tục tăng nhẹ song song, củng cố quan điểm rằng áp lực giá cả ngày càng được hỗ trợ bởi nhu cầu nội địa, thay vì chỉ là các cú sốc chi phí mang tính tạm thời. Nhận định này đóng vai trò quan trọng trong việc biện minh cho bước đi tiếp theo trong quá trình bình thường hóa chính sách.
Những bất đồng tinh tế trong Hội đồng Chính sách
Dù quyết định tăng lãi suất được thông qua nhất trí, cuộc họp vẫn hé lộ những khác biệt tinh tế về cách đánh giá triển vọng lạm phát. Thành viên Takata phản đối cách mô tả triển vọng giá cả, cho rằng tốc độ tăng của chỉ số CPI bao gồm cả các thước đo cơ bản nhìn chung đã đạt được mục tiêu ổn định giá.
Trong khi đó, thành viên Tamura phản đối cách diễn đạt về lạm phát CPI cơ bản, cho rằng chỉ số này có khả năng phù hợp với mục tiêu từ giữa giai đoạn dự báo. Những ý kiến này không nhằm phản đối quyết định tăng lãi suất, mà phản ánh cuộc tranh luận ngày càng rõ nét về mức độ bền vững của lạm phát tại Nhật Bản.
Tranh luận lạm phát và tác động đến lộ trình chính sách
Các bất đồng về cách đánh giá lạm phát cho thấy BoJ đang bước vào giai đoạn nhạy cảm, khi câu hỏi không còn là có tăng lãi suất hay không, mà là tăng với tốc độ nào. Mức độ tự tin của ngân hàng trung ương về khả năng duy trì lạm phát ổn định trong năm 2026 sẽ là yếu tố quyết định hướng đi của chính sách trong thời gian tới.
Cuộc tranh luận nội bộ này nhiều khả năng sẽ tiếp tục chi phối các thông điệp định hướng, đồng thời trở thành tâm điểm chú ý của thị trường trong những cuộc họp tiếp theo.
Phản ứng thị trường: Đồng yên suy yếu, USD/JPY tăng
Từ góc độ thị trường, quyết định tăng lãi suất được xem là đã phản ánh đầy đủ vào giá, hạn chế biến động tức thời trên thị trường trái phiếu chính phủ Nhật Bản. Tuy nhiên, đồng yên vẫn suy yếu nhẹ sau cuộc họp, khiến USD/JPY vượt lên trên mốc 158,00.
Biểu đồ diễn biến tỷ giá cho thấy thị trường tập trung nhiều hơn vào định hướng chính sách trong tương lai thay vì bản thân quyết định tăng lãi suất. Điều này phản ánh thực tế rằng chênh lệch lãi suất giữa Nhật Bản và các nền kinh tế lớn khác vẫn còn đáng kể, trong khi BoJ tiếp tục nhấn mạnh lập trường thận trọng.
Trọng tâm sắp tới: Hướng dẫn, tiền lương và lạm phát
Trong thời gian tới, sự chú ý của thị trường dự kiến sẽ tập trung vào các tín hiệu hướng dẫn của BoJ, diễn biến tiền lương và mức độ tự tin của ngân hàng trung ương về triển vọng lạm phát trong năm 2026. Những yếu tố này sẽ quyết định liệu BoJ có thể tăng tốc quá trình bình thường hóa hay tiếp tục duy trì cách tiếp cận chậm rãi.
Việc đồng yên không phản ứng tích cực với động thái tăng lãi suất cho thấy thị trường cần thêm bằng chứng về chu kỳ thắt chặt bền vững, thay vì chỉ là các bước điều chỉnh mang tính biểu tượng.
Nhận định thị trường: Bình thường hóa nhưng chưa vội vàng
Nhìn chung, thông điệp từ Ngân hàng Trung ương Nhật Bản rất rõ ràng: quá trình bình thường hóa đang diễn ra, nhưng sẽ được thực hiện một cách chậm rãi, cẩn trọng và dựa trên dữ liệu. Không có cam kết về lộ trình tăng lãi suất cố định, và mọi quyết định tiếp theo sẽ phụ thuộc vào diễn biến kinh tế và giá cả thực tế.
Cách tiếp cận này nhằm giảm thiểu rủi ro cho thị trường tài chính, đồng thời bảo đảm rằng sự chuyển đổi khỏi chính sách nới lỏng kéo dài không gây ra những cú sốc không mong muốn.
Khuyến nghị chuyên môn cho nhà đầu tư
Đối với nhà đầu tư ngoại hối, diễn biến của USD/JPY nhiều khả năng sẽ tiếp tục phụ thuộc vào kỳ vọng về tốc độ thắt chặt của BoJ so với các ngân hàng trung ương lớn khác. Việc đồng yên suy yếu sau quyết định tăng lãi suất cho thấy thị trường vẫn cần các tín hiệu mạnh mẽ hơn về triển vọng chính sách.
Với thị trường trái phiếu, cam kết tiến hành bình thường hóa dần dần và duy trì điều kiện tài chính ổn định có thể giúp giảm rủi ro biến động mạnh, ít nhất trong ngắn hạn. Nhà đầu tư nên theo dõi sát các dữ liệu tiền lương, lạm phát và thông điệp từ BoJ trong những tháng tới để điều chỉnh chiến lược phù hợp.
Kết luận
Việc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản nâng lãi suất lên mức cao nhất trong 30 năm đánh dấu một cột mốc quan trọng trong quá trình bình thường hóa chính sách tiền tệ. Tuy nhiên, phản ứng yếu ớt của đồng yên cho thấy thị trường quan tâm nhiều hơn đến định hướng tương lai và các tranh luận nội bộ về lạm phát. Trong bối cảnh đó, BoJ vẫn kiên định với cách tiếp cận thận trọng, đặt nền tảng cho một lộ trình chính sách ổn định nhưng không vội vàng.
Theo dõi thông tin và phân tích chuyên sâu tại Cafe Traders để cập nhật diễn biến mới nhất về thị trường tài chính toàn thế giới.
Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không được xem là lời khuyên đầu tư. Nhà đầu tư nên cân nhắc tình hình tài chính cá nhân và tư vấn chuyên môn trước khi đưa ra quyết định.
